Unit 1.2
İndiki Qeyri-Müəyyən Zamanın Təsdiq Halı
Introduction
İndiki qeyri-müəyyən zaman [Present Simple] qalıcı vəziyyətləri və ya mütəmadi olaraq təkrarlanan və ya həmişə baş verən hadisələri ifadə etmək üçün istifadə olunan zamandır.
Təsdiq [Affirmative] halında ifadə edildikdə fel mübtəda ilə bağlı bir şeyi təsdiqləyir.
Form
İndiki qeyri-müəyyən zaman təsdiq halında bu quruluşa sahibdir:
Mübtəda + xəbər + …
- Üçüncü şəxsin təkində felin sonuna -s artırılır.
- İstisnalar:
- -ch, -s, -sh, -x, -z ilə bitən fellərdə -es artırılır (watch ⇒ watches; kiss ⇒ kisses; crush ⇒ crushes; tax ⇒ taxes; buzz ⇒ buzzes);
- Samitlə bitib sonunda -y olduqda:-y hərfi -i olur və -es artırılır (cry ⇒ cries);
- do, go, be və have kimi qaydasız fellər hər hansı qaydanı izləmir: do ⇒ does, go ⇒ goes, be ⇒ is, have ⇒ has.
| Subject | Verb |
|---|---|
| I | work |
| You | work |
| He | works |
| She | works |
| It | works |
| We | work |
| You | work |
| They | work |
Example
- Danışarkən baş verən bitmiş hərəkətlər
- The taxi driver disappears.
- Faktlar
- Teachers perform an important role in society.
- Vərdişlər/rutinlər
- I usually wake up at 8 o’clock.
- My boss goes to the gym twice a week.
- We go to the cinema too much.
- Qeyri-rəsmi nəql
- The housewife transforms into a princess.
- Təlimatlar
- Go straight and turn left.
- Restart your mobile phone.
- Dedicate yourself to your studies.
- Daimi vəziyyətlər
- I live in Russia.
- She works in a police station
- The trainee doctor studies medicine.
- Planlaşdırılmış gələcək
- I start my new job on 17th June.
- The exam period ends on 24th December.
- Emily’s plane lands in two hours.
- Vədlər…
- I promise to buy you a new mobile phone.
- Cədvəllər
- The train leaves at 7 o’clock.
Use
İndiki qeyri-müəyyən zaman təsdiq halında təsdiq etmək üçün istifadə olunur:
- Danışarkən baş verən bitmiş hərəkətlər (şərhlər);
- Faktlar (ümumi olaraq doğru, qeyd edilmiş şeylər);
- Vərdişlər/rutinlər (indiki zamanda dəfələrlə baş verən bir şey);
- Qeyri-rəsmi nəql (hekayə danışarkən).
- Təlimatlar (əmrlər);
- Daimi vəziyyətlər (müəyyən müddətdir baş verən və gələcəkdə də olacaq şeylər);
- Planlaşdırılmış gələcək (dəqiq bir tarixlə planlaşdırılan tədbirlər);
- Vədlər;
- Cədvəllər (dəqiq bir tarixlə planlaşdırılan tədbirlər).
Summary
Müntəzəm, təkrarlanan və ya daima baş verən vəziyyətləri təsdiq etmək üçün indiki qeyri-müəyyən zamanın təsdiq [Present Simple Affirmative] halı istifadə olunur.
İndiki zamanın təsdiq halını istifadə etdikdə mübtəda, sonra da felin əsas forması gəlir. Üçüncü şəxsin təkində –s əlavə olunur.
Məsələn:
— “I work on important projects.” = Cümlə indiki zamanın təsdiq halındadır, buna görə də biz to work (work) felinin əsas formasını işlədirik.
— “She works on important projects.” = Mübtəda “she” olduğu üçün to work felindən sonra -s əlavə olunur (works).
Felin sonundan asılı olaraq üçüncü şəxsin təkində bəzi istisnalar mövcuddur.
Məsələn:
— -ch, -s, -sh, -x, -z suffiksləri ilə -es əlavə olunur: “Catch” ⇒ “Catches“.
— Samit + -y ilə, -y -i-ə çevrilir və -es artırılır: “Try” ⇒ “Tries“.
— Qaydasız fellrələ: do ⇒ does, go ⇒ goes, be ⇒ is, have ⇒ has…
{Form} bölməsinə baxaraq mövzunun bu kontekstdə necə istifadə edildiyini görə bilərsiniz. {Example} bölməsində mövzu ilə bağlı nümunələr tapa bilərsiniz.
