Fiilimsiler, eylemlerin belirli ekler alıp ad, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Fiillere benzeyen ancak fiiller gibi çekimlenemezler. Türkçede fiilimsiler isim-fiiller (mastar), sıfat-fiiller (ortaç) ve zarf-fiiller (bağ-fiil veya ulaç) olmak üzere üçe ayrılır.
Sıfat-fiiller fiillerden sıfatlar türetmemizi sağlayan eklerdir.
Sıfat-fiiller diğer fiilimsiler gibi fiil soylu sözcüklere eklenip onları isim, sıfat veya zarf yaparlar. Olumsuzluk ekini alabilirler. Eklendiği fiile göre çeşitli ses uyumlarına uğrarlar. Sıfat-fiil ekleri şunlardır:
“-An” (-an, -en) ● “-r” ● “-mIş” (-mış, miş, -muş, -müş)
“-AsI” (-ası, -esi) ● “-DIk” (-dık,-dik, -duk, -dük)
“-mAz” (-maz, mez) ● “AcAk” (-acak, ecek)
NOT: Sıfat-fiilleri ezberlemek için aşağıdaki gibi bir şifreleme kullanılabilir:
AnAsI mEzAr dİkEcEk mİş
OLUMLU
Sıfat-fillerin olumlu yapı formülü şu şekildedir:
fiil kökü + sıfat-fiil eki
OLUMSUZ
Sıfat-fiillerin olumsuz yapı formülleri şu şekildedir:
fiil kökü + “-mA” olumsuzluk eki + sıfat-fiil eki
Sıfat-fiiller sıkça kullanılan fiilimsilerdir. Çeşitli kullanım alanları vardır:
-
cümlede genelde sıfat görevinde kullanılırlar.
-
sıfat-fiiller dönüşerek isim de olabilirler.