29 Sıfat Fiil (Ortaç)

Fiilimsiler, eylemlerin belirli ekler alıp ad, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Fiillere benzeyen ancak fiiller gibi çekimlenemezler. Türkçede fiilimsiler isim-fiiller (mastar), sıfat-fiiller (ortaç) ve zarf-fiiller (bağ-fiil veya ulaç) olmak üzere üçe ayrılır.

Sıfat-fiiller fiillerden sıfatlar türetmemizi sağlayan eklerdir.

Sıfat-fiiller diğer fiilimsiler gibi fiil soylu sözcüklere eklenip onları isim, sıfat veya zarf yaparlar. Olumsuzluk ekini alabilirler. Eklendiği fiile göre çeşitli ses uyumlarına uğrarlar. Sıfat-fiil ekleri şunlardır:

-An” (-an, -en) “-r” “-mIş” (-mış, miş, -muş, -müş)

-AsI” (-ası, -esi) “-DIk” (-dık,-dik, -duk, -dük)

-mAz” (-maz, mez) “AcAk” (-acak, ecek)

NOT: Sıfat-fiilleri ezberlemek için aşağıdaki gibi bir şifreleme kullanılabilir:

AnAsI mEzAr dİkEcEk mİş

OLUMLU

Sıfat-fillerin olumlu yapı formülü şu şekildedir:

fiil kökü + sıfat-fiil eki

OLUMSUZ

Sıfat-fiillerin olumsuz yapı formülleri şu şekildedir:

fiil kökü + “-mA” olumsuzluk eki + sıfat-fiil eki

Sıfat-fiiller sıkça kullanılan fiilimsilerdir. Çeşitli kullanım alanları vardır:

  1. cümlede genelde sıfat görevinde kullanılırlar.

  2. sıfat-fiiller dönüşerek isim de olabilirler.