Fiilimsiler, eylemlerin belirli ekler alıp ad, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Fiillere benzeyen ancak fiiller gibi çekimlenemezler. Türkçede fiilimsiler isim-fiiller (mastar), sıfat-fiiller (ortaç) ve zarf-fiiller (bağ-fiil veya ulaç) olmak üzere üçe ayrılır.
İsim-fiiller fiillerden isim soylu sözcükler türetmemizi sağlar.
İsim-fiiller diğer fiilimsiler gibi fiil soylu sözcüklere eklenip onları isim, sıfat veya zarf yaparlar. Olumsuzluk ekini alabilirler. İsim-fiil ekleri çeşitli ses uyumlarına göre 8 tanedir:
-
“-ma” ● “-mak” ● “-ış” ● “-uş”
-
“-me” ● “-mek” ● “-iş” ● “-üş”
NOT: Bu isim-fiilleri ezberlemek için aşağıdaki gibi bir şifreleme kullanılabilir:
mAyIşmAk
OLUMLU
İsim-fiillerin olumlu yapı formülleri şu şekildedir:
fiil kökü + “-mA”/”-mAk/-(y)Iş” eki
OLUMSUZ
İsim-fiiller de diğer fiilimsi türleri gibi olumsuzluk ekini alabilirler. İsim-fiillerin olumsuz yapı formülleri şu şekildedir:
fiil kökü + “-mA” olumsuzluk eki + “-mA”/”-mAk” eki
İsim-fiiller Türkçede sıkça kullanılan eklerdir. Çeşitli görevlerde kullanılırlar:
-
isimlerin tüm özelliklerini gösterirler; cümlede isim gibi kullanılırlar.
-
kalıcı nesne, yer, iş veya kavram adı türetebilirler. Bunlar olumsuzluk eki alamaz.
-
“-mA” ekiyle türeyen isimler sıfat olarak kullanılabilirler.