28 Fiilimsiler (İsim-Fiil)

Fiilimsiler, eylemlerin belirli ekler alıp ad, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Fiillere benzeyen ancak fiiller gibi çekimlenemezler. Türkçede fiilimsiler isim-fiiller (mastar), sıfat-fiiller (ortaç) ve zarf-fiiller (bağ-fiil veya ulaç) olmak üzere üçe ayrılır.

İsim-fiiller fiillerden isim soylu sözcükler türetmemizi sağlar.

İsim-fiiller diğer fiilimsiler gibi fiil soylu sözcüklere eklenip onları isim, sıfat veya zarf yaparlar. Olumsuzluk ekini alabilirler. İsim-fiil ekleri çeşitli ses uyumlarına göre 8 tanedir:

  • -ma” “-mak” “-ış” “-uş”

  • -me” “-mek” “-iş” “-üş”

NOT: Bu isim-fiilleri ezberlemek için aşağıdaki gibi bir şifreleme kullanılabilir:

mAyIşmAk

OLUMLU

İsim-fiillerin olumlu yapı formülleri şu şekildedir:

fiil kökü + “-mA”/”-mAk/-(y)Iş” eki

OLUMSUZ

İsim-fiiller de diğer fiilimsi türleri gibi olumsuzluk ekini alabilirler. İsim-fiillerin olumsuz yapı formülleri şu şekildedir:

fiil kökü + “-mA” olumsuzluk eki + “-mA”/”-mAk” eki

İsim-fiiller Türkçede sıkça kullanılan eklerdir. Çeşitli görevlerde kullanılırlar:

  1. isimlerin tüm özelliklerini gösterirler; cümlede isim gibi kullanılırlar.

  2. kalıcı nesne, yer, iş veya kavram adı türetebilirler. Bunlar olumsuzluk eki alamaz.

  3. -mA” ekiyle türeyen isimler sıfat olarak kullanılabilirler.