Unit 1.1
Fiil Cümlelerinde Olumsuzluk: “Değil” Koşacı
Introduction
Olumsuzluk fiil soylu ve isim soylu sözcüklerde farklı eklerle kullanılır. İsim cümlelerinde olumsuz yapmak için “değil” koşacı kullanılır. Koşaç cümlelerinde “i-” fiilinin olumsuzudur. Çeşitli olumsuzluk yapıları kurmak üzere kullanılır. Ayrıca “değil” zaman çekimli eylemlere gelerek vurgu yapabilir.
Form
Fiil cümleleri de isim cümleleri gibi “değil” koşacı alabilir. Yapıca olumlu ve olumsuz hâlleri vardır.
Yapıca ve Anlamca Olumsuz “Değil Koşacı”:
Anlamca olumsuz anlam bildirir. Olumsuzluk eki almadığı için yapıca olumsuz olarak ele alınır.
fiil kökü + haber kipi + “değil” koşacı + şahıs eki
Yapıca Olumsuz, Anlamca Olumlu “Değil Koşacı”:
Olumsuzluk eki aldığı için yapıca olumsuzdur, ancak anlamca iki olumsuzluk eki aldığı için olumlu anlam verir.
fiil kökü + “-ma” eki + haber kipi + “değil” koşacı + şahıs eki
| Kişi | Olumlu* | Olumsuz* |
|---|---|---|
| Ben | Sev-iyor değil+im | Sev-mi-yor değil+im |
| Sen | Sev-iyor değil+sin | Sev-mi-yor değil+sin |
| O | Sev- iyor değil | Sev-mi-yor değil |
| Biz | Sev- iyor değil+iz | Sev-mi-yor değil+iz |
| Siz | Sev-iyor değil+siniz | Sev-mi-yor değil+siniz |
| Onlar | Sev-iyor değil+ler | Sev-mi-yor değil+ler |
* “Değil koşacı” tek başına anlamca olumsuzluk bildirir. Burada olumlu ve olumsuz ayrımı olumsuzluk eki alıp almadığına göre yapılmıştır.
Use
İsim cümleleri fiil cümlelerinden farklı bir şekilde olumsuzluk eki alır. Olumsuzluk eki “değil”dir. Olumsuzluk koşacı “değil”in üç ana kullanımı vardır:
- İsim cümlelerinde olumsuzluk bildirir.
- Fiil cümlelerinde anlamı vurgular.
- Tümce ögelerini karşıtlık içerisinde vurgular ve olumsuz yapar.
Exercises
The exercises are not created yet. If you would like to get involve with their creation, be a contributor.
